Poprzez bezpośredni kontakt z klientkami oraz towarzyszenie im w kontaktach z organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości mamy okazję monitorować instytucje i stosowanie przez nie prawa i zwracać uwagę na nadużycia i nieprawidłowości w jego stosowaniu. Doświadczenie z pracy w Centrum oraz informacje uzyskiwane od naszych klientek wskazują wyraźnie na trudności na jakie napotykają osoby ubogie w dostępie do wymiaru sprawiedliwości. Sytuacja ta wskazuje naszym zdaniem, wyraźnie na konieczność przeprowadzenia systemowej reformy w zakresie dostępu do usług prawnych i tym samym zapewnienia ludziom ubogim możliwości realizacji jednego z podstawowych praw człowieka jakim jest prawo do sądu.

Prowadzimy również aktywne działania w zakresie monitorowania prawa i na dążymy do wprowadzenia takich zmian legislacyjnych, które zapewniłyby skuteczniejszą ochronę praw kobiet. Zwracamy uwagę na niewystrarczającą gwarancje prawne zabezpieczające przed dyskryminacją ze względu na płeć oraz dysproporcje w ochronie praw osób pokrzywdzonych oraz sprawców przestępstw.

Uczestniczyłyśmy, a przez pół roku przewodniczyłyśmy, Forum Współpracy Organizacji Pozarządowych z Biurem Pełnomocnika Rządu ds. Rodziny i Kobiet. Pozwoliło to nam mieć swój udział w kształtowaniu rządowego programu działań na rzecz kobiet do roku 2000 oraz inicjować szereg działań w sferze legislacyjnej.

Jednym z istotnych tematów jakim się zajmowałyśmy była nowa konstytucja. Od początku istnienia Centrum poświęcałyśmy jej dużo uwagi. Propagowałyśmy przepisy konstytucyjne istotne z punktu widzenia równouprawnienia płci. Dążyłyśmy do umieszczenia w konstytucji zapisu gwarantującego kobiecie prawo wyboru co do urodzenia dziecka. Centrum Praw Kobiet w imieniu Forum oraz własnym zabiegało przez wiele miesięcy o spotkanie z Komisją Konstytucyjną oraz Marszałkiem Sejmu w sprawie umieszczenia w nowej konstytucji zapisów wypracowanych w Centrum. Starania te zakończyły się jednak niepowodzeniem. W przeddzień obrad Zgromadzenia Narodowego wysłałyśmy około 300 listów do posłów i senatorów z prośbą o zgłoszenie proponowanych przez Centrum i popartych przez organizacje uczestniczące w Forum zapisów konstytucyjnych jako poprawek do projektu konstytucji. Większość nie została wprawdzie przyjęta ale sam fakt zgłoszenia naszych propozycji przez minister Jolantę Banach (Pełnomocnik Rządu ds. Rodziny i Kobiet) na forum Zgromadzenia Narodowego był niewątpliwie znaczący. Postulowałyśmy m.in. wprowadzenie do Konstytucji szerszego przepisu o równości kobiet i mężczyzn w rodzinie co zostało zapisane w art. 33 dotyczącym równouprawnienia kobiet i mężczyzn. Zwróciłyśmy uwagę na nierównościowe brzmienie przepisu, że "kobieta jest równa z mężczyzną". Obecny przepis konstytucyjny mówi o równości kobiet i mężczyzn. Inny z naszych postulatów dotyczący ochrony rodzicielstwa, zamiast macierzyństwa został tylko częściowo uwzględniony i w art. 18 dopisano ochronę rodzicielstwa, zachowując jednak macierzyństwo jako odrębną kategorię.

Centrum Praw Kobiet działało również aktywnie na rzecz uchwalenia Ustawy o Równym Statusie Kobiet i Mężczyzn. Rezultatem jednego ze spotkań Forum Współpracy Organizacji Pozarządowych z Biurem Pełnomocnika Rządu ds. Rodziny i Kobiet było wystosowanie listu z poparciem dla projektu ustawy do Marszałka Sejmu oraz wezwanie Prezydium Sejmu aby projekt ustawy został jak najszybciej wprowadzony pod obrady Sejmu. Podczas Konferencji zorganizowanej przez Ośrodek Informacji Organizacji i Środowisk Kobiecych OSKA w kwietniu 1998 r. Centrum Praw Kobiet wystąpiło z inicjatywą zbierania 100.000 podpisów pod obywatelskim projektem Ustawy o Równym Statusie Kobiet i Mężczyzn. Centrum Praw Kobiet uczestniczyło w powołaniu Forum Współpracy Organizacji Pozarządowych z Parlamentarną Grupą Kobiet. Forum to w związku ze zmianą rządu zastąpiło w praktyce Forum Współpracy z Biurem Pełnomocnika i stanowi aktualnie jedyną platformę współpracy organizacji pozarządowych z ustawodawcami. W związku z pewnymi nieporozumieniami wokół pomysłu inicjatywy obywatelskiej oraz zasadności tego typu działań wyrażanymi przez niektóre środowiska Centrum Praw Kobiet zawiesiło czasowo wystąpienie z inicjatywą. Zamierzamy jednak wrócić do pomysłu inicjatywy obywatelskiej gdyż wydaje nam się ona niezwykle ważna dla celów edukacyjnych oraz mobilizacji opinii społecznej na rzecz wprowadzenia ustawy wyrównującej szanse kobiet i mężczyzn.

Wzięłyśmy udział w wysyłaniu do premiera listów protestacyjnych w związku z zamknięciem w ramach struktur rządowych biura zajmującego się problematyką praw kobiet i równouprawnienia kobiet i mężczyzn. Wysłałyśmy także list do premiera w związku z przedstawionymi przez rząd poprawkami do ustawy budżetowej przewidującymi znaczne cięcia budżetowe w sferach dotykających w sposób szczególny kobiet.

Ważną inicjatywą Centrum Praw Kobiet było rozpoczęcie kampani na rzecz zniesienia odpłatności za obdukcje wystawiane przez lekarzy sądowych. Centrum wystosowało w tej sprawie list do Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej oraz do Rzecznika Praw Obywatelskich zwracający uwagę na fakt, że odpłatność za obdukcje narusza szereg konstytucyjnie gwarantowanych praw człowieka. Domagałyśmy się zniesienia odpłatności za obdukcje lekarskie dla osób pokrzywdzonych w wyniku przemocy oraz zapewnienia szerszego dostępu do lekarzy sądowych ( w załączeniu list). Zwróciłyśmy również uwagę na rozbieżności w interpretacji i podanej podstawie prawnej wprowadzenia odpłatności za obdukcje w dwóch departamentach Ministerstwa Zdrowia. Odpowiedź z Ministerstwa Zdrowia była zdawkowa i odwoływała się do konieczności uregulowania wyżej wymienionych rozbieżności w przygotowywanej ustawie o ubezpieczeniach społecznych. Nie usatysfakcjonowała nas również odpowiedź Rzecznika Praw Obywatelskich, który niedopatrzył się naruszenia prawa w odpłatności za obdukcje, wskazując na mozliwości korzystania z pomocy opieki społecznej w sytuacji gdy kogoś nie stać na opłacenie obdukcji.