Centrum Praw Kobiet

III. POSZUKIWANIE PRACY



Wyobraźmy sobie, że straciłaś dotychczasową pracę i jesteś bezrobotna, lub że właśnie skończyłaś szkołę i szukasz swej pierwszej w życiu pracy czy też, że po latach przerwy postanowiłaś wrócić na rynek pracy. Oto kilka praktycznych wskazówek, które pomogą Ci w znalezieniu pracy .

  1. Działaj z rozmysłem i planowo! Zastanów się, dokonaj oceny swoich możliwości i umiejętności i zastanów się nad tym, jaką pracę chciałabyś wykonywać. Wykorzystaj wolny czas na wyszukanie swoich mocnych cech oraz podciągnięcie braków. Jeśli Cię na to stać, pomyśl o podniesieniu swoich kwalifikacji zawodowych. Zwróć się do rejonowego urzędu pracy o zakwalifikowanie na kursy dokształcenia zawodowego. Skorzystaj z uprzejmości znajomych, którzy mają na przykład komputer i mogą Ci pomóc zapoznać się z jego obsługą. Zainwestowanie w siebie z pewnością pozwoli Ci znaleźć lepszą pracę. Zaplanuj starannie kolejne kroki w poszukiwaniu pracy, ale bądź elastyczna, jeśli trafi Ci się jakaś specjalna okazja.

  2. Bądź aktywna ! Nie czekaj aż praca sama przyjdzie do ciebie, lecz aktywnie jej szukaj. Możesz to zrobić poprzez :

    • czytanie ogłoszeń w prasie lokalnej i ogólnopolskiej i odpowiadanie na wybrane oferty ( na przykład Gazeta Wyborcza, w każdy poniedziałek, wydaje cotygodniowy dodatek "Praca - Specjaliści"). Jeśli któraś z ofert Cię zainteresuje, zadzwoń od razu. Pamiętaj jednak, że ogłoszenie bez nazwy i adresu firmy jest mało wiarygodne. Unikaj wysyłania oferty na ogłoszenia obiecujące olbrzymie zarobki i szybkie wzbogacenie się; łatwo je odróżnić od poważnych propozycji. Nie znajdziesz w nich adresu i telefonu pracodawcy, a tylko numer skrytki pocztowej. Bądź realistką, nikt za darmo nie rozdaje pieniędzy.
    • zarejestrowanie się w rejonowym urzędzie pracy najbliższym twojego miejsca zamieszkania, gdzie przedstawią Ci odpowiadające Twym kwalifikacjom oferty pracy. Odwiedzaj je regularnie. Z "giełdy" w urzędzie dowiesz się, jakie jest zapotrzebowanie na pracowników z Twoimi kwalifikacjami oraz na jakie zarobki możesz liczyć. Uwaga ! Urzędy pracy pomagają znaleźć zatrudnienie nie tylko osobom bezrobotnym, ale także tym, które chcą zmienić pracę. Pośrednictwo pracy jest dla osób poszukujących zatrudnienia bezpłatne.
    • zamieszczenie ogłoszenia w rubryce "Szukam pracy", którą można znaleźć w każdej gazecie codziennej. Powinno ono być zredagowane zwięźle i prosto, a jednocześnie tak, by było zauważone wśród wielu innych. W dniu ukazania się ogłoszenia pozostań w domu - możesz odebrać wiele ofert lub telefonów.
    • wizytę na targach pracy, organizowanych na wyższych uczelniach (jeżeli jesteś absolwentką lub studentką takiej szkoły).
    • złożenie w wybranej przez siebie firmie tak zwanej spontanicznej oferty pracy, nawet jeśli nie ogłasza ona naboru nowych pracowników ( forma kontaktu z firmą zależy od jej wielkości i rodzaju poszukiwanej pracy - im większa firma i wyższe stanowisko, tym lepiej będzie widziana oferta pisemna. Jeżeli firma jest mała, a praca nie wymaga wysokich kwalifikacji, możesz pozwolić sobie na kontakt telefoniczny lub osobisty). Pukanie do "zamkniętych drzwi" może się, przy odrobinie szczęścia, okazać równie skuteczne co inne formy poszukiwania zatrudnienia.
    • wysłanie listu motywacyjnego (aplikacyjnego) do prywatnej agencji pośrednictwa pracy. Pomocą w znalezieniu zatrudnienia służą również często organizacje kobiece, prowadzące biura zatrudnienia.
    • kontakty nieformalne : Sięgnij po notes z adresami i telefonami do rodziny i znajomych. Zajrzyj do wizytówek. Zadzwoń również do osób, z którymi od dawna nie utrzymujesz kontaktów - to dobra okazja do odświeżenia starej znajomości. Skorzystaj z pomocy rodziny. Rozmawiając z rodziną i znajomymi podawaj rodzaj pracy, jaką mogłabyś wykonywać.
    • możliwość znalezienia pracy poza granicami: zadzwoń do Ministerstwa Pracy; Polska ma umowy z kilkoma krajami Unii Europejskiej dotyczące prac sezonowych. Są wprawdzie limity miejsc ,ale szczególnie jeśli znasz język masz pewne szanse na okresowe zatrudnienie. Praca nielegalna za granicą może wiązać się z ekstradycją i co za tym idzie zakazem wjazdu do danego kraju. Uważaj na ogłoszenia prasowe dotyczące pracy za granicą. Nie daj się skusić obietnicom przypadkowo poznanych ludzi o łatwych zarobkach za granicą. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że trafisz do zachodniego domu publicznego i będziesz zmuszona do pracy jako prostytutka. Jeśli chciałabyś spróbować pracy poza granicami kraju, zgłoś się do La Strady (adres na końcu) pomogą Ci sprawdzić ofertę pracy i doradzą jak się zachować.

  3. Bądź profesjonalna

Oferta pracy złożona przez ciebie w wybranej firmie lub agencji pośrednictwa pracy, jak też odpowiedź na ofertę zamieszczoną w prasie powinna składać się z 2 elementów :

  1. Życiorysu ( curriculum vitae , c.v.)
  2. Podania lub listu motywacyjnego ( aplikacyjnego).

Życiorys powinien zawierać :

  • twoje dane osobowe ( imię, nazwisko, datę i miejsce urodzenia, adres, telefon, stan cywilny)
  • wykształcenie ( uzyskane dyplomy i świadectwa ukończenia szkół, ważniejsze kursy)
  • opis działalności zawodowej ( zajmowane stanowiska, wykonywane zawody z podaniem firmy i okresu zatrudnienia). Jeżeli miałaś jakieś szczególne osiągnięcia w pracy (np. zostałaś uznana za najlepszą sekretarkę, podwoiłaś sprzedaż produktów firmy itd. ) - również powinnaś o tym napisać. Dodatkowe umiejętności, np. maszynopisanie, znajomość języków obcych (jakich i w jakim stopniu) posługiwanie się komputerem, obsługa urządzeń biurowych, itd.
  • zainteresowania, hobby ( jeśli masz takie, którymi warto się pochwalić).

Drugim elementem jest podanie o pracę lub list motywacyjny, który jest obecnie wymagany przez coraz większą liczbę pracodawców, zwłaszcza w odniesieniu do osób starających się o pracę na stanowiskach wymagających wyższych kwalifikacji.

W odróżnieniu od podania o pracę, list motywacyjny powinien przedstawiać powody, dla których starasz się o pracę na danym stanowisku : opisywać krótko Twoje umiejętności i wykształcenie , dotychczasowe doświadczenie zawodowe oraz cechy twojego charakteru, które są szczególnie pożądane w takiej pracy. W liście staraj się uwypuklić to wszystko co może być twoim atutem z punktu widzenia przyszłego pracodawcy.

Życiorys i list motywacyjny najlepiej napisać na maszynie lub na komputerze, chyba że w ofercie pracy wyraźnie zaznaczono, że ma być on napisany odręcznie. List motywacyjny zawsze należy własnoręcznie podpisać.

- Jak cię widzą tak cię piszą.

Jeśli zostaniesz zaproszona na rozmowę z pracodawcą, staraj się przestrzegać następujących zasad :

  • bądź punktualna.
  • ubierz się odpowiednio do rodzaju pracy ( w spokojny, w miarę elegancki strój , najlepiej garsonkę, bez nadmiaru ozdób - zbyt mocny makijaż jest na ogół źle widziany).
  • weź ze sobą zestaw dokumentów, o które może poprosić pracodawca : dyplomy bądź świadectwa ukończenia szkół, opinie i świadectwa pracy, itp.
  • przedstaw swoje kwalifikacje, umiejętności i mocne strony, a także staraj się dowiedzieć o oczekiwaniach pracodawcy.
  • zachowuj się pewnie i spokojnie, nie pal papierosów.
  • nie zaczynaj od pytania o wysokość zarobków.
  • na pytania pracodawcy nie odpowiadaj tylko tak lub nie, bo nie dasz wówczas rozmówcy szansy poznania cię z dobrej strony, w rozmowie staraj się uwypuklić swoje zalety.
  • po rozmowie cierpliwie czekaj na jej wynik , odpowiedź może przyjść po kilku dniach lub po tygodniu. Jeśli jednak odpowiedź nie nadejdzie w ciągu czterech i więcej tygodni, sama skontaktuj się z pracodawcą.

IV. Nie załamuj się niepowodzeniem !

Jeśli odpowiedź pracodawcy jest odmowna, nie załamuj się, spróbuj dowiedzieć się o powodach tej decyzji - może ci się to przydać następnym razem: np. lepiej przygotujesz się do kolejnej rozmowy z pracodawcą. Nie traktuj porażki jako swojej osobistej tragedii. To, że nie zostałaś przyjęta nie oznacza, że "do niczego się nie nadajesz". Powody mogą być różne: na jedno miejsce było wielu kandydatów, Twoje kwalifikacje nie odpowiadają zapotrzebowaniu pracodawcy, a być może, po prostu ,wolał on zatrudnić osobę młodszą lub mężczyznę chociaż Ty jesteś od nich lepsza. Rzeczywistość społeczna jest niestety taka, ze kobieta aby otrzymać określoną posadę musi być niejednokrotnie znacznie lepsza od mężczyzny. Powód: pracodawcy często postrzegają kobiety przez pryzmat funkcji rodzicielskich. Każda kobieta jest żoną lub matką bądź potencjalną żoną i matką ,a role te w opinii pracodawców negatywnie wpływają na wydajność pracy. To przecież kobiety, korzystają z urlopów macierzyńskich i wychowawczych, zwolnień na chore dziecko itp.

Nie obawiaj się nazywać rzeczy po imieniu. Jeśli nie zostałaś przyjęta do pracy bo jesteś kobietą albo szukając pracy napotkałaś ogłoszenia adresowane wyłącznie do mężczyzn , to jesteś osobą dyskryminowaną. Pamiętaj nie Ty jedna znalazłaś się w takiej sytuacji. Wiele kobiet, które ubiegają się o pracę, pada ofiarą dyskryminacji ze względu na płeć i wiek. Co możesz zrobić, zapytasz, w jaki sposób bronić się przed dyskryminacją ze względu na wiek i płeć? Protestuj i broń się przed wszelkimi przejawami dyskryminacji. Polemizuj z argumentami, że prawa rynku oznaczają, że pracodawca ma pełną swobodę w doborze pracowników. Pamiętaj, prawo do równości i niedyskryminacji jest powszechnie uznanym prawem człowieka .Powinnaś mieć jednak świadomość tego, że obecnie obowiązujące w Polsce prawo nie w pełni chroni przed dyskryminacją przy przyjmowaniu do pracy. Przepisy o zakazie dyskryminacji z zasad ogólnych kodeksu pracy dotyczą sytuacji po nawiązaniu stosunku pracy. Możesz jednak spróbować wystąpić do sądu z pozwem o nawiązanie stosunku pracy, powołując się na fakt, że przyczyną nie podpisania z Tobą umowy o pracę była dyskryminacja ze względu na płeć lub wiek. W Polsce dotychczas nie było tego typu spraw i byłby to z pewnością precedens. Byłaby to sprawa bardzo trudna do wygrania ponieważ w Polsce na powodzie (osoba występująca do sądu) spoczywa ciężar udowodnienia, że naruszone zostały jego prawa. W wielu krajach zachodnich jest natomiast tak, że to pracodawca musi udowodnić, że nie dopuścił się dyskryminacji.

Teoretycznie nie ma przeszkód do wystąpienia do sądu z pozwem, w oparciu o konstytucyjny przepis o równouprawnieniu, w praktyce jednak , w naszym sądownictwie nie ma praktyki i co za tym idzie i wiedzy o orzekaniu bezpośrednio, w oparciu o przepisy konstytucyjne. Wkrótce wejdzie w życie nowa konstytucja, która przewiduje indywidualną skargę konstytucyjną. Nie będzie to z pewnością łatwa i powszechnie dostępna droga, ale otworzy ona nowe możliwości dochodzenia praw.

Fakt, że nie ma w naszym kraju prawa, które skutecznie chroniłyby nas przed dyskryminacją przy przyjmowaniu do pracy nie oznacza, że powinnyśmy pokornie godzić się na tego typu praktyki. Próbuj drogi sądowej nawet jeśli nie jest ona łatwa. Twój sukces ale również porażka mogą odegrać ważną rolę w przecieraniu "szlaku" dla innych. Zbieraj dowody na okoliczność tego, że to płeć była przyczyną odmowy zatrudnienia. Jeśli to możliwe spróbuj zabrać ze sobą koleżankę na rozmowę lub nagrać rozmowę kwalifikacyjną. Dowiedz się jakie kwalifikacje miał Twój kontrkandydat .

Jeśli nie zdecydujesz się na drogę sądową to co możesz ponadto zrobić "tu i teraz" , poza indywidualnym protestem i do czego chciałybyśmy cię zachęcić, to napisać do nas czyli Centrum Praw Kobiet, do Rzecznika Praw Obywatelskich, do Departamentu ds. Rodziny i Kobiet oraz do Twojego posła z informacją oraz prośbą o pomoc i interwencję w Twojej sprawie. Im więcej tego typu spraw będzie docierało do właściwych instytucji tym większa szansa, że kwestia ustawowych gwarancji równouprawnienia zostanie poważniej traktowana przez ustawodawcę.

Do Sejmu wniesiony został przez Parlamentarną Grupę Kobiet projekt ustawy o równym statusie kobiet i mężczyzn. Projekt ten kompleksowo podchodzi do problemu dyskryminacji ze względu na płeć, zakazując m.in. dyskryminacji przy przyjmowaniu do pracy, składania ofert pracy zróżnicowanych ze względu na płeć. Wejście w życie tej ustawy pozwoli Ci skuteczniej bronić się przed dyskryminacją również dlatego, że przewiduje ona powołanie instytucji, które będą Ci w tym pomagały, takich m.in. jak Rzecznik ds. Równego Statusu oraz Komisja. Popieraj wprowadzenie w życie ustawy o równym statusie kobiet i mężczyzn . Napisz w tej sprawie do Marszałka Sejmu i do swojego posła z prośbą o jak najszybsze uchwalenie ustawy, sprawdzaj jakie jest stanowisko kandydatów na parlamentarzystów w nadchodzących wyborach .

Na zakończenie jeszcze jedna rada. Jest coś co każda z nas może i powinna zrobić na własnym "podwórku" aby poprawić swoją i innych kobiet pozycję na rynku pracy. Jeśli chcemy aby sytuacja kobiet w życiu zawodowym uległa poprawie musimy dążyć do wprowadzenia partnerskich relacji w rodzinie. Pozycja, jaką osiągamy jako kobiety w życiu publicznym i w pracy zawodowej związana jest nierozłącznie z naszą pozycją i rolą w rodzinie. Im więcej partnerstwa w rodzinie tym większe są nasze możliwości samorealizacji w sferze publicznej. Założenie rodziny i posiadanie dzieci nie musi oznaczać rezygnacji przez Ciebie z kariery zawodowej. Twój partner ma te same co Ty obowiązki wobec założonej przez siebie rodziny. Staraj się więc angażować swojego męża lub partnera w obowiązki domowe i opiekę nad dzieckiem. !!. Do prawidłowego rozwoju dziecko potrzebuje tak samo matki, jak i ojca. Poza karmieniem piersią, nie ma innych czynności, których nie mógłby wykonywać ojciec dziecka. Ojciec dziecka może korzystać z urlopu wychowawczego i zwolnienia na chore dziecko. Daj mu szansę, on może nie gorzej od Ciebie wywiązać się z funkcji rodzicielskiej i wielu codziennych obowiązków . Jeśli będziesz mogła liczyć na męża, i będziesz na równi z nim dzielić trud wychowania dzieci i prowadzenia domu, Twoja pozycja na rynku pracy wzrośnie.

Pamiętaj, nigdy nie jest za późno aby zacząć budować partnerskie stosunki w rodzinie. Wyciągnij wnioski z dotychczasowych niepowodzeń. Porażka tak w życiu osobistym jak i zawodowym nie musi oznaczać straconego czasu. Potraktuj ją jako cenne doświadczenie, które pozwoli Ci rozwinąć umiejętności, które posiadasz i lepiej je wykorzystać w przyszłości . Wyślij kolejne oferty, czytaj ogłoszenia, działaj ! W krajach Europy Zachodniej osoba poszukująca pracy wysyła przeciętnie kilkadziesiąt ofert do różnych firm ! Im więcej ofert złożysz, tym bardziej wzrosną twoje szanse na zatrudnienie i możliwość wyboru takiej pracy, która najbardziej ci odpowiada.